We horen constant dat roken slecht is, sporten goed, en een biertje "ach, valt wel mee". Maar hoeveel is hoeveel? Deze site zet de gezondheidseffecten van dagelijkse gewoontes om in dezelfde eenheid — geschatte levensminuten — zodat je ze eerlijk kan vergelijken.
= 1 "microlife". Het concept van statisticus David Spiegelhalter (Cambridge) om kleine dagelijkse risico's te vertalen naar levensduur.
zoveel levensminuten kost gemiddeld één sigaret, volgens onderzoek van University College London (2025).
zoveel levensminuten levert 20 minuten stevig bewegen gemiddeld juist óp, volgens meta-analyses naar beweging en sterfte.
Schuif de balkjes naar jouw eigen (gemiddelde) gewoontes. We tellen alles bij elkaar op in geschatte levensminuten per dag — puur ter illustratie, gebaseerd op bevolkingsgemiddelden.
Hieronder de geschatte impact per "eenheid" (bijv. per sigaret, per dag, per week) — van meest schadelijk tot meest gunstig.
| Gewoonte | Per | Levenslang volgehouden | Impact | Bron |
|---|
Al deze cijfers gaan over totale levensverwachting. Maar minstens zo belangrijk — en vaak nog treffender — is het effect op je gezonde levensjaren: de jaren die je doorbrengt zonder ernstige ziekte of beperking.
Mensen die niet roken, geen overgewicht hebben en met mate drinken leven gemiddeld 7 jaar langer dan de algemene bevolking — en brengen het merendeel van die extra jaren door zonder ernstige beperkingen. Bron: onderzoek onder 14.000+ Amerikanen, gepubliceerd in Health Affairs (2017).
Mensen zónder de vier grote risicofactoren (roken, veel alcohol, inactiviteit, obesitas) leven tot 11 jaar langer zonder beperkingen en tot 12 jaar langer zonder chronische ziekte dan mensen met 2 of meer risicofactoren. Bron: langlopend onderzoek in Engeland en de VS, Scientific Reports (2020).
Roken drukt niet alleen je totale levensduur, maar verhoogt zelfs het aantal jaren dat je vóór je 80e met ernstige beperkingen leeft. Je verliest dus zowel jaren áls kwaliteit van de jaren die overblijven. Bron: bevolkingsonderzoek België, 1997-2011 (PMC).
Onze rekentool hierboven laat zien wat gewoontes kosten of opleveren aan totale levensverwachting. Het echte effect op hoeveel jaren je in goede gezondheid doorbrengt is voor schadelijke gewoontes vaak groter dan het getal alleen al suggereert — en voor gezonde gewoontes een extra reden om ze vol te houden.
Let op: er bestaan geen betrouwbare cijfers over hoeveel "gezonde minuten" één sigaret of één biertje precies kost — dat verschilt te veel per persoon en studie. De bovenstaande cijfers zijn daarom bewust op groepsniveau (jaren, niet minuten) en dienen als illustratie van de nuance, niet als exacte rekeneenheid.
We gebruiken het "microlife"-concept: een verlies of winst van 30 minuten levensverwachting telt als 1 microlife. Dit maakt heel verschillende risico's onderling vergelijkbaar.
Bedacht door statisticus David Spiegelhalter (Cambridge, Winton Centre for Risk Communication). Levensverwachting vanaf ~30 jaar is ongeveer 1.000.000 halve uren. Elke 30 minuten die een gewoonte er gemiddeld bij doet of vanaf haalt, is dus 1 microlife per dag.
De cijfers komen uit bevolkingsonderzoek (cohortstudies) waarin duizenden tot miljoenen mensen jarenlang gevolgd worden. Ze zeggen iets over een gemiddeld statistisch effect over een hele bevolking — niet wat er met jóu specifiek gebeurt.
De meeste onderliggende studies zijn observationeel: ze laten een verband zien, gecorrigeerd voor bekende factoren zoals leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status — maar kunnen niet 100% bewijzen dat A direct B veroorzaakt.
In werkelijkheid beïnvloeden gewoontes elkaar (roken + drinken versterkt bijvoorbeeld risico's meer dan losse optelling). De rekentool hierboven doet een simpele lineaire optelling ter illustratie — de werkelijkheid is genuanceerder.
Alle cijfers op deze site zijn gebaseerd op onderstaand gepubliceerd onderzoek.
Dit is geen medisch advies. Deze website is bedoeld om wetenschappelijk onderzoek op een toegankelijke, vergelijkbare manier te presenteren — niet om een diagnose, behandeladvies of persoonlijk gezondheidsadvies te geven.
Gemiddelden zeggen niets over jou persoonlijk. Alle cijfers zijn statistische gemiddelden uit grote bevolkingsstudies. Jouw genetica, leeftijd, bestaande gezondheid, leefomgeving en andere factoren kunnen het effect voor jou compleet anders maken.
De rekentool is een vereenvoudiging. We tellen effecten simpelweg bij elkaar op (lineair), terwijl gewoontes in werkelijkheid op elkaar inwerken — soms versterkend, soms verzwakkend. Beschouw de uitkomst als een denkoefening, niet als een exacte voorspelling.
Correlatie ≠ oorzakelijk verband. De meeste studies zijn observationeel. Ze corrigeren voor bekende factoren, maar kunnen niet volledig uitsluiten dat andere, onbekende factoren meespelen.
Twijfel over je gezondheid? Neem altijd contact op met een arts of andere zorgprofessional. Zij kennen jouw situatie en kunnen je echt persoonlijk advies geven — deze website kan en mag dat niet vervangen.
Cijfers veranderen. Wetenschappelijk onderzoek evolueert continu. We proberen bronnen actueel te houden, maar nieuwere studies kunnen tot andere schattingen leiden.
*Sommige effecten (stress, obesitas) zijn hier omgerekend van jaren-schattingen naar een indicatief "per dag"-cijfer om vergelijking mogelijk te maken — zie de methode-sectie.